SONUÇ VE ÖNERİLER

“Avrupa Birliği Çevre Politikaları ve Kıbrıs’ta Madencilik” konulu Konferansın sonuç bildirgesidir.

Bu sonuç bildirgesi, Prof Dr. Fethi DOĞAN, Prof. Dr. Ümit ERDEM, Prof. Dr. Emür HENDEN, Prof Dr. Aysel ATIMTAY, Prof Dr. Adnan AYDIN, Prof. Hüseyin GÖKÇEKUŞ, Assoc. Prof. Ulrich KERSTING den oluşan Bilim Kurulu tarafından Genel Kurul adına ve Genel Kuruldaki görüş ve değerlendirmeler ışığında hazırlanmıştır. Konferans, 15-16 Şubat 2001 tarihlerinde Lefke Avrupa Üniversitesi salonlarında gerçekleştirilmiştir. 3 oturum halinde sürdürülen konferansla 18 bildiri sunulmuş, Çevre Politikaları, Çevre Bilimi Ve Mühendisliği, Çevre Planlaması ve Çevre Sosyolojisi kapsamında ele alınmıştır.

1.      Maden işletmesi ve atık alanında bugüne dek çok değerli durum tespit şalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalara paralel olarak uygun bir süre içerisinde gerçekleştirilecek benzer kapsamlı çalışmaların sürdürülmesine, konu ile ilgili olan uzman kişi ve kurumların bu çalışmalara katılmalarının sağlanmasına,

2.      Çalışmalardan ve bildirilerden elde edilen sonuca göre bölgede toprak, su (yüzey, yeraltı ve deniz suyu) ve hava kirliliğinin bitki, hayvan ve insan (kronik, maruziyet) üzerinde ciddi boyutlarda tehdit oluşturduğunun vurgulanmasına

3.      Her iki maddede belirtilen tehdit altındaki ortamların yaşayabilir bir şekle dönüşebilmesi için projeler üretilmesine, konu ile ilgili olarak devletin ilgili kurumlarının bu projelerde etkin rol almalarının sağlanmasına,

4.      Bu aşamaların gerçekleştirilmesine yönelik olarak belirlenen kirlilik parametrelerinin tehdit altındaki ortamlarda belirli periyodlarla uluslararası standartlar çerçevesinde sistematik olarak izlenmesine (monitoring) ivedilikle başlanılması için gerekli önlemlerin alınmasına, bu kapsamda hidrojeolojik incelemelerin de yapılmasına,

5.      Deniz ve kara ortamında biyolojik çeşitliliğin her alanda izlenmesine yönelik çalışmalara başlanmasına,

6.      Gemikonağı rezervuarı beslenme alanı içinde yer alan Lefke içme suyu kuyuları, Gemikonağı göleti suyu ve Lefke civarındaki diğer yeraltı su kaynaklarının şu andaki yaşamsal zorunluluk da dikkate alınarak ivedilikle araştırma çalışmalarının başlatılmasına,

7.      Tüm izleme sonuçlarının anında ilgili kurum ve kuruluşlar aracılığı ile kamu oyuna duyurulmasına,

8.      Avrupa Birliği ilkeleri de gözönünde tutularak çevre ve insan hakları çerçevesinde gerekli önlemlerin alınmasına ve konuya yönelik yasal ve yönetsel düzenlemelerin ivedilikle yapılmasına,

9.      Bölgedeki maden ve maden işlemeciliği ile ilgili firmanın yarattığı çevre zararları da dahil olmak üzere bölgede yapmış olduğu her türlü tahribatın uluslararası hukuk çerçevesinde ele alınması için gerekli girişimlerde bulunulmasına

10.  Bölgedeki çevre kirliliğine yönelik olarak halkın çevre bilinçlendirme çalışmalarına hız verilmesine, bu konuda Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği başta olmak üzere tüm sivil toplum örgütlerine destek verilmesine,

11.  Bütün bu çalışmalarla ilgili olarak genel kurulda oy birliği ile ortaya çıkan “Lefke-Gemikonağı Bölgesi çevre sorunlarının yalnızca Kıbrıs sorunu olmayıp öncelikle Doğu Akdenizin bir sorunu, dolayısıyle tüm Akdeniz sorunu” belirlemesi gerçeğine dayanarak konunun uluslararası platformlara taşınmasına, konu ile ilgili uluslararası örgütleri dikkatlerinin bu noktaya çekilmesine, bu sorundan ayni şekilde etkilendiği düşünülen Güney Kıbrıs’ın da tüm bu çalışmalarda yer almasının sağlanmasına,

12.  Bir önceki maddeye dayanarak ilgililerin tavsiyeleri çerçevesinde Avrupa Birliği için Kıbrıs Türk ve Rum kesimi bilim adamlarının birlikte sorunun çözümüne yönelik olarak ortak bir çalışma girişiminde bulunmalarına ve projeler üretilmesine,

13.  Durum tespiti sağlayan tanımlayıcı çalışmaların sonucunda bu maden işleme atıklarını rehabilite ve ıslah edecek olan projelerin hazırlanması için bilim çevrelerinin teşvik edilmesine,

14.  Tüm çalışmaların uygulamaya konulabilmesi için her türlü ulusal ve uluslararası kaynak ve destek arayışlarının ivedilikle başlatılmasına,

                                                                                   Prof. Dr. Aysel ATIMTAY

Prof. Dr. Adnan AYDIN

Prof. Dr. Fethi DOĞAN

                                                                                    Prof. Dr. Ümit ERDEM

Prof. Dr. Hüseyin GÖKÇEKUŞ

Prof. Dr. Emür HENDEN

Assoc. Prof. Ulrich KERSTING