|
Lefke Gemikonağı (CMC) “Bakır Madeni
Genel Durumu ve Alınması Gerekli İvedi Önlemler” konulu toplantının
sonuç bildirgesidir:
Bu sonuç bildirgesi, Prof. Dr.Ümit Erdem, Prof Dr. Ünal Altınbaş, Prof
Dr. Mehmet Ali Yükselen, Prof. Dr. Hüseyin Gökçekuş’dan oluşan Bilim
Kurulu ile Çevre Bakanlığı adına Dr. Şerife Gündüz, Mustafa Avkaralı,
Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği adına başkan Enver Bıldır ve Teoman
Oktay, Tarım Dairesi adına Aktürk Plancı tarafından önerilen görüş ve
değerlendirmeler ışığında hazırlanmıştır.
Toplantı
20-21 Ocak 2007 tarihlerinde Bakanlık ve Dernek salonlarında
gerçekleştirilmiş ve ilgili arazi çalışmalarında bulunulmuştur. Bu
kapsamda Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi’nden Melih Çerkez, Çevre
Mühendisler Odası’ dan İbrahim Alkan, Sağlık Bakanlığı’dan Hakan
Emiroğlu, Biyoloklar Derneği’den Niyazi Türkseven ve Hasan Sarpten,
Bakanlık Müdürü Erhan Özkan, Çevre Koruma Dairesi’den Hülya Altan,
toplantının birinci gün Bakanlıkta yapılan toplantıya katılmışlardır.
Bu toplantı,
1995 yılından bu yana ulusal ve uluslararası üniversiteler ile ilgili
kamu kurumlarının işbirliği çerçevesinde, Şubat 1975 yılından bu yana
sahipsiz bir durumda bulunan Lefke-Gemikonağı yöresi CMC bakır madeninin
üzerinde yapılan irdeleme, inceleme ve analiz çalışmaları sonucu, bugün
ortaya çıkan çevresel sorunların değerlendirilmesi ve çevre sağlığı
bağlamında geleceğe yönelik ivedi önlemlerin belirlenmesi ve bunların
sürdürülebilecek bir biçimde yürütülmesine yönelik olarak
gerçekleştirilmiş ve bu şekilde gerçekleştirilen toplantıda,
kurulumuzca oluşturulan aşağıdaki görüşlerin kamuoyu ile paylaşılmasına
karar verilmiştir.
KISA
VADELİ ÖNLEMLER
1.
Lefke-Gemikonağı bölgesinde bulunan atık alanının bulunduğu
bölgeye kontrolsüz insan ve hayvan girişinin engellenmesi, bu bağlamda
gerekli görülen yerlerin tel örgü ile çevrilmesi ve girişi yasaklayan
levhalarla bu konunun desteklenmesi,
2.
Bilimsel Kurulun ortaya koyacağı bilgiler doğrultusunda halkın
bilinçlendirilmesi ve yerel yönetimlerin, balık tutma, hayvan otlatma ve
dolaşma gibi eylemlerden vazgeçilmesinin sağlanması, ayrıca bu konuda
yerel belediyenin de uyarılarak ilgili desteğin elde edilmesi,
3.
Risk bölgesinde mevcut insan sağlığını tehdit eder durumda
bulunan hayvansal ve bitkisel üretimin alan dışında yer gösterilerek,
tehlikeli bölgenin dışına çıkarılmasının sağlanması,
4.
Yeraltı suları, yüzeysel sular, deniz suyu, toprak, bitki, hayvan
ve gerekli olacak diğer örneklerin uygun zaman aralıklarında alınacak
birden fazla laboratuvarda, eşzamanlı analizlerin yapılması ve elde
edilen sonuçların belirli zamanlarda halk, sivil toplum ve yerel
yönetimlerle paylaşılması,
5.
Stabilitesi bozulan atık havuz duvarlarının tesbiti ve gerekli
görünenlerin ıslah edilmesi,
6.
Atık havuzların drenaj sisteminin çalışır hale getirilmesi, bu
bağlamda atık havuzların dışında toplanacak suyun açık kanallar ile boş
havuzlara toplanmasının sağlanması,
7.
Çalışma alanında kirlilik haritasının çıkarılması ve yeşil dokuya
yönelik olarak rüzgar şeritleri, erozyon önleyici bitkiler gibi bitkisel
doku çalışmalarının başlatılması,
8.
Siyanürlü altın atıkları olarak bilinen yığınların usulüne uygun
numune alınarak, içerisindeki risk oluşturabilecek kimyasalların
saptanması,
9.
Yol ile 19 numnaralı atık havuzu arasında, yaklaşık 800 metre
boyunda ve 100 metre enindeki alanın bir örnek alan olarak
iyileştirilmesi ve görsel kirliliğin önlenmesi kapsamında çalışmaların
başlatılması,
10.
Gemikonağı Göleti suyunun kirlilik yönünden sürekli izlenmesi ve
buna bağlı olarak ilgili önlemlerin alınması,
11.
Yeni Karadağ maden evleri karşısında ve atış alanı bölgesinde
bulunan düşük tenörlü maden atıklarının bulunduğu bölgenin
bitkilendirme çalışmalarının sürdürülmesi,
12.
Mühendis Evleri bölgesindeki maden atıklarından geçerek,
toplanan, yüzeysel suların drenaj sisteminin gözden geçirilerek
iyileştirilmesi.
13.
Karadağ yeraltı maden galerileri üzerinde oluşan gölet suyunun
sürekli izlenmesinin sağlanması,
ORTA ve UZUN
VADELİ ÖNLEMLER
14.
Gemikonağında bulunan CMC atık havuzlarından kaynaklanan suların,
bir pompaj istasyonunda depolanması ve tesbit edilecek geçirimsiz bir
alana nakledilmesine yönelik işlemlerin başlatılması,
15.
Lefke Deresi yatağının ıslahının gerçekleştirilmesi,
16.
Kıyı bölgesinde, işletme alanı ile yol arasında, enjeksiyon
perdeli sağ ve sol uç noktalarda bulunan çift rezervuarlı kanal
projesinin, fizibilite çalışmasının yapılarak gerçekleştirilmesinin
sağlanması,
17.
Bölgede gözlem amaçlı kuyuların açılması ve yer altı suyu
ilişkisinin izlenmesi,
18.
Bu kapsamda, başlangıçtan bu güne kadar değişik kişi ve
kurumlarda bulunan bilgi ve belgelerin düzenli ve denetimli biçimde
derlenip toplanarak ilgili kişi ve kurumlar ile sivil toplum örgütleri
ve bölge halkı arasında ivedi olarak paylaşılmasının paylaşımasıdır.
BÜTÜN BU ÖNLEMLERİN
GÜVENLE ELE ALINABİLMNESİ İÇİN ÖNCELİKLİ OLARAK DA, LEFKE-GEMİKONAĞI CMC
ALANININ MÜLKİYET YAPISININ ORTAYA KONULMASI VE BU KAPSAMDA HUKUKSAL HAK
VE GİRİŞİMLERE YÖNELİK ÇALIŞMALARIN BAŞLATILMASI ÖNEMLE VURGULANMALIDIR.
Prof. Dr. Ümit
Erdem : .........................................
Prof. Dr. Ünal
Altınbaş :
.........................................
Prof. Dr. Mehmet Ali
Yükselen : .........................................
Prof. Dr. Hüseyin
Gökçekuş : .........................................
Dr. Şerife
Gündüz :
.........................................
Mustafa
Avkaralı :
.........................................
Enver
Bıldır :
.........................................
Teoman
Oktay :
.........................................
Aktürk
Plancı :
.........................................
|
