SAĞLIK TARAMASI YAPILACAK... Dernek, ayrıca bölge halkının CMC atıklardan nasıl etkilendiği konusunda bölgede yaşanlardan bir istatistiki araştırma ile genel bir sağlık taraması da yapacak. Sağlık taramasıyla ilgili, Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği'nden yardım istenecek

BILDIR: KARARI BİZ VEREBİLİRİZ... Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği Başkanı Enver Bıldır, AB yetkililerinin, CMC bölgesinin ileride nasıl kullanılacağı konusunda yapacağı çalışmayı kendilerine sormadan gerçekleştirmemesi gerektiğini kaydederek, "Kendi ülkemizde, üzerinde yaşadığımız toprakları ileride nasıl kullanacağımıza ancak biz karar verebiliriz. Bizim dışımızda hiç kimse buna karar veremez" dedi.

Ali CANSU

Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği, Amerikan şirketi CMC'ye uluslararası dava açmaya hazırlanıyor. Bu konuda tüm raporları hazırlayan dernek, İngiltere, Türkiye ve KKTC'deki avukatlar ile çalışmalarını sürdürüyor.

Dernek ayrıca bölge halkının CMC atıklarından nasıl etkilendiği konusunda bölgede yaşanlardan bir istatistiki araştırma ile genel bir sağlık taraması da yapacak.

Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği Başkanı Enver Bıldır, Avrupa Birliği ile derneğin CMC konusundaki ilişkilerinin 2001'de başladığını ancak daha sonra koptuğunu belirterek, Avrupa Birliği'nin CMC bölgesi için hazırladığı projede dernek ile bölge halkının görüşünün de alınması gerektiğini belirtti ve AB'yi bu konuda dernek ile işbirliğine çağırdı.

Konferanstan, mahkemede delil olabilecek sonuçlar çıktı

Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği'nin 25-28 Nisan günleri arasında Gemikonağı'nda yapılan "Lefke yöresinde Zararlı Maden Atıklarının, Asitli Suların Çevreye ve İnsan Sağlığına Etkileri" başlıklı II. Uluslararası CMC Konferansı'nda, CMC'ye açılacak dava ile ilgili önemli deliller ortaya çıktı.

Enver Bıldır, derneğin yakın gelecekte yapacağı çalışmaları takip etmek ve 12 yıldır gütmekte oldukları politikalara ek bir bilgi birikimi yaratmak için konferans düzenlediklerini kaydederek, 2001 yılında da düzenledikleri konferansı, böyle bir ihtiyaç doğrultusunda yaptıklarını ifade etti.

Konferansın üç ana başlık altında yapıldığını ve amacına ulaştığını ifade eden Bıldır, başlıklardan birincisinin

CMC alanındaki atık rehabilitesi konusunda dünyada yaşanmış deneyimleri öğrenip ülkemize uygun metotları geliştirmek, ikincisinin atıkların sağlık üzerindeki etkileri ve alınması gereken tedbirler, üçüncüsünün ise CMC atıklarının ve buna neden olan ilgili şirketin uluslararası hukuk açısından durumunun incelenmesi olduğunu söyledi.

Yurt içinden ve yurt dışından derneğe rapor hazırlamak için birçok profesörün 26'yı aşkın rapor verdiğini kaydeden Bıldır, konferansa katılmayıp rapor gönderecek birçok hoca bulunduğunu söyledi.

Bıldır, çok yakın bir gelecekte alana yeniden bitki ekilmesi üzerine bir dizi çalışmaya başlanacağını, ayrıca uluslararası hukuk konusunda Türkiye, İngiltere ve KKTC'deki avukatlar ile üç koldan farklı çalışmalara başlanacağını ifade etti.

Atıklarda net veriler ortaya çıktı

CMC alanındaki atıklar içerisindeki tehlikeli metaller hakkında net verilerin ortaya çıktığını ve bu konuda çalışmaların yoğun olarak sürdürüleceğini kaydeden Bıldır, derneğin böylesine büyük bir çalışmayı ortaya çıkarırken son derece yoğun bir insan gücü ve maddi kaynak harcandığını söyledi.

Bıldır, CMC'nin her alanının konferansta incelendiğini ve konferansın düzenlenmesinde Ege Üniversitesi Çevre Merkezi'nin yoğun bir çaba harcadığını belirterek, konferansa katkı yapan herkese teşekkür etti.

Konferans bildirilerinin dernek tarafından tek tek ele alınacağını ancak bunlardan iki tanesini önlerine açtıklarını ifade eden Bıldır, bunlardan birincisinin hukuk dosyası olduğunu, diğerinin ise Prof. Dr. Emür Henden'in başkanlığında yapılan uluslararası ilişki kurma düzeyinde ele aldığı, üzerinde çok konuşulacak bir rapor olduğunu söyledi.

Orams davasını kazanan ekip çalışmalara başladı

Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği, CMC sorununun uluslararası yapılıp ilgili şirkete hesap sorulması için İngiltere'de Orams davasını kazanan Vahib Avukatlık Bürosu'ndan Hasan Vahib ile temas kurduklarını ve büronun CMC'ye dava açmak için çalışmalar yaptığını kaydetti.

Konferansa katılarak bildiri sunan avukat Angela Ward'ın önerilerini de dikkate alacaklarını kaydeden Bıldır, "Ayıca, Türkiye'de Sehrazat Mercan ve Senih Özay'ın sundukları raporlar da dikkate alınarak bir çalışma başlatılacak. KKTC'den Vehit Nekipzade'nin de katılımı ile bu ikili bağlantı, üçlü bağlantı haline getirilecektir. Umudumuz Kıbrıs'taki ekibimizi de çok daha fazla güçlendirmektir.

Şu anda CMC'ye uluslararası alanda dava açılması ve nereye açılması yönünde tartışmalar devam ediyor. Avukatlar bu konuda konferansta çok tartıştılar. İngiltere, Kıbrıs ve ABD'de dava açılıp açılmayacağı tartışıldı. Bunlar değerlendirilecek. Türkiye'de uluslararası alanda dava açan ekip, bizimle birleşmiş durumdadır. Hedefimiz; CMC'nin bugünkü devamı konumundaki şirketin sorumlu tutulabileceği bir yol bulmaktır. Davalar açılmadan önce bizim burada yapmamız gerekenler net olarak ortaya çıkmıştır. Bunlar şirketin sorumluluğunu kanıtlayacak bir takım verilerin elde edilmesidir. Bu amaçla sağlık taramasından istatistik araştırmasına kadar birtakım araştırmalar başladı. İstatistik araştırması bir ay içerisinde yapılacak. Bu araştırma, atıklardan etkilenmenin tespit edilmesi, bölge halkının atıkları algılayış biçimidir. Daha sonra da bölgede bir sağlık taraması yapılacaktır. Sağlık taramasını da Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği ile birlikte yürütmeyi amaçlıyoruz."

Atıkların rehabilitesi yapılacak ve maliyeti hesaplanacak

Enver Bıldır, profesörlerin ilk etapta atıklar konusunda bir etüt çalışması yapılacağını daha sonra ise atıkların rehabilitesi konusunda bir plan hazırlanacağını kaydederek, "CMC bölgesindeki atık miktarının içeriklerini, yayılma ve etki alanlarını, yer altı ve açık maden ocakları, Gemikonağı Göleti, Aplıç atıkları, Gemikonağı tesisi ve atık havuzları bölgesini inceleyen bir araştırma yapılacağını ve bunun üzerine atık rehabilite yöntemleri ve maliyeti hakkında bir rapor hazırlanacaktır" dedi.

AB, bize kapılarını kapadı mı?

Avrupa Birliği ile ilişkilerinin 7 yıl öncesine dayandığını ve ilk ciddi ilişkilerinin 2000 yılında kurulduğunu, 2001 yılında AB büyükelçisinin derneğin düzenlediği konferansın açılışını yaptığını anımsatan Enver Bıldır, daha sonra defalarca AB topluluğunun büyükelçisinin ve birçok milletvekilinin bölgeyi ziyaret ettiğini kaydetti.

Dernek Başkanı Enver Bıldır, Avrupa Birliği ile KKTC Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı'nın yakın zamanda CMC atık alanında rehabilite çalışması yapmayı planladığının ortaya çıkmaya başladığını söyledi.

2002 yılında UNDP'nin finanse ettiği bir raportörün kendileri ile temas kurduğunu ve bir takım çalışmaları yürüttüklerini anlatan Bıldır, daha sonra Avrupa Birliği ile ilişkilerinde bir kopukluk olduğunu söyleyerek konuşmasına şöyle devam etti:

"AB, son dönemde CMC atıkları konusunda bizimle hiç temasa geçmedi. Değerlendirmeye aldıkları raporlar Lefke Çevre Derneği'nin yaptığı çalışmalar üzerine kuruldu. UNDP tarafından finanse edilen ve tamamlanan 400 sayfalık raporda, tüm belgeleri derneğimiz tarafından verilmesine rağmen derneğimizin hiç adı bile geçmemiştir. AB'nin ihalesinin duyurulduğu metinde ise bölgede çok çalışma yapıldığı söylendi ama kimin yaptığı yine açıklanmadı. Bizim için bu çok önemli değil ama yine de derneğimize saygı göstermesini beklerdik.

Biz bütün çalışmaları açık toplum mücadelesi yaptık. Biz gizli kapaklı hiçbir şeye itibar etmedik ve bizden hiç bir şeyin gizlenmesine müsaade etmemeye çalıştık. Bizi kapıdan kovdularsa pencereden girdik. İstediğimiz şeyi elde etmeye çalıştık. Elimize ne geçtiyse yayınladık.

Şu an AB, yürüttüğü çalışmaları bizim izlememizi istemiyorsa Tabipler Birliği izlesin. Biz yapılan çalışmaları ve nelerin yapılmasının öngörüldüğünü bilmek istiyoruz ve bununla ilgili mücadele edeceğiz. Bu kapının açılmasını istiyoruz. Bu röportaj AB yetkililerine mesaj olsun. İhale bizi hiç ilgilendirmez. Ama ihalenin şartları ve ihaleye konulan maddeler, nelerin araştırılacağı ve hangi yöntemlerle araştırılacağı bizi ilgilendirir ve tek tek bunlarla ilgili söz hakkımız olmasını isteriz. Çünkü, bunu yayınlamak isteriz. Hiç bir şey gizli kalmayacak."

Kendi topraklarımızın nasıl kullanılacağına biz karar veririz

Enver Bıldır, AB yetkililerinin kendilerine sormadan CMC bölgesinin ileride nasıl kullanılacağı konusundaki çalışmanın kendilerine sormadan yapılmaması gerektiğini kaydederek, şöyle konuştu:

"Kendi ülkemizde, üzerinde yaşadığımız toprakları ileride nasıl kullanacağımıza ancak biz karar verebiliriz. Bizim üzerimizden hiç kimse buna karar veremez. Bunu özellikle bu bölgede yaşayan insanlara da söylüyorum. Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği, alanın nasıl kullanılması gerektiği konusunda çalışmalarına başlayacaktır. Burada yaşayan insanların buranın sosyal tesisi olarak kullanılması, milli park mı, sanayi bölgesi olarak mı veya ne olarak kullanılacağı belirlenecek ve kararı halk verecektir. AB araştırmacıları bu kararları ellerine almadan bu atığın nasıl temizleneceğini ve bunu kaça yapacaklarını söyleyemezler. Daha işin başından başlarken yanlışlık yapılıyor. Bunu oturup AB yetkilileri ile görüşeceğiz."